Excimer lazer, gözün saydam ön tabakası olan korneanın şeklini değiştirerek kırma kusurlarını düzeltmeyi amaçlayan bir lazer teknolojisidir. Miyopi, hipermetropi ve astigmat bulunan uygun kişilerde ışığın retina üzerine daha düzenli odaklanmasına yardımcı olmak için kullanılır. Halk arasında göz çizdirme ameliyatı olarak bilinen işlemlerin bir bölümünde bu teknolojiye başvurulur. PRK, TransPRK, LASEK ve LASIK yöntemlerinde excimer lazerin uygulanma biçimi farklıdır. Tedavinin uygunluğu yalnızca gözlük numarasına göre belirlenmez. Kornea kalınlığı, kornea yüzeyinin düzeni, gözyaşı yapısı ve kırma kusurunun kararlılığı birlikte değerlendirilir. Her hastada aynı görme sonucunun elde edileceği veya gözlük ihtiyacının bütünüyle ortadan kalkacağı garanti edilemez.
Excimer Lazer Nedir?
Excimer lazer, kornea dokusundan mikron düzeyinde kontrollü doku kaldırarak gözün kırma gücünü değiştirmeye yarayan bir lazer sistemidir. Göz cerrahisinde kullanılan sistemler genellikle 193 nanometre dalga boyundaki ultraviyole ışıkla çalışır. Uygulama korneanın yüzeyine veya seçilen yönteme göre kornea flebinin altındaki tabakaya yapılır. Lazer, göz içindeki doğal merceğe ya da retinaya doğrudan uygulanmaz. Amaç, korneanın eğimini değiştirmek ve mevcut kırma kusuruna uygun bir optik yüzey oluşturmaktır. Miyopi, hipermetropi ve düzenli astigmat bu yöntemle değerlendirilebilen başlıca kırma kusurlarıdır. Lazerin kullanılabilmesi için planlanan işlem sonrasında korneada yeterli doku kalması gerekir.
Excimer Lazer Nasıl Çalışır?
Gözün kırma kusuruna göre korneanın belirli bölgelerinden kontrollü biçimde doku kaldırılır. Miyopi tedavisinde korneanın merkezi eğimi azaltılırken, hipermetropide farklı bir doku şekillendirme profili uygulanır. Astigmatta ise korneanın farklı eksenleri arasındaki kırma farkının azaltılması hedeflenir. Uygulanacak doku miktarı, gözlük numarası ve kornea ölçümlerinden elde edilen verilere göre hesaplanır. Bazı sistemlerde göz hareketlerini izleyen mekanizmalar lazer uygulamasının planlanan alanda sürdürülmesine yardımcı olur. Doku kaldırma işlemi korneanın yapısını kalıcı olarak değiştirir, ancak bu durum ileride göz numarasının hiç değişmeyeceği anlamına gelmez. Sonuçlar iyileşme yanıtına, kornea özelliklerine ve gözün zaman içindeki doğal değişimine göre farklılık gösterebilir.
Excimer Lazer Hangi Kusurlarda Kullanılır?
Excimer lazer, öncelikle miyopi, hipermetropi ve astigmat gibi kırma kusurlarının düzeltilmesinde değerlendirilir. Hangi numaraların tedavi edilebileceği yalnızca cihazın teknik sınırlarına göre değil, korneanın kalınlığı ve biçimine göre belirlenir. Bir kişide uygulanabilen numara düzeltmesi başka bir kişi için güvenli olmayabilir. Astigmatın düzenli olup olmadığı ve korneada keratokonus şüphesi bulunup bulunmadığı ayrıca incelenir. Tedavi, gözlük veya kontakt lens kullanımını azaltmayı amaçlayabilir, ancak cerrahi zorunlu bir seçenek değildir. Yakın görmenin yaşla azalması olarak tanımlanan presbiyopi, korneaya lazer uygulanmasıyla bütünüyle ortadan kalkmaz. Uygun kişilerde monovizyon gibi özel planlamalar değerlendirilebilse de bu yaklaşımın uzak görüş ve derinlik algısı üzerindeki etkileri ayrı incelenmelidir.
Excimer Lazer Yöntemleri Nelerdir?
PRK, korneanın en dışındaki epitel tabakası kaldırıldıktan sonra alttaki yüzeye excimer lazer uygulanmasıdır. LASEK yönteminde de yüzey tabakası farklı bir teknikle ayrılarak lazer işlemi yapılır. TransPRK uygulamasında epitel ve korneanın şekillendirilecek bölümü lazer planlaması kapsamında işlenir. Bu yöntem halk arasında No Touch lazer olarak da adlandırılabilir. Yüzey lazerlerinde LASIK yöntemindeki gibi kalıcı bir kornea flebi oluşturulmaz. Bununla birlikte yüzey tabakasının yeniden iyileşmesi gerektiği için batma, sulanma ve geçici bulanıklık ilk dönemde daha belirgin olabilir. Hangi yüzey yönteminin uygun olduğu, kornea ölçümleri ve göz yüzeyinin durumuna göre belirlenir.
LASIK yönteminde önce korneanın ön bölümünde ince bir flep hazırlanır. Bu flep, femtosaniye lazer veya uygun bir mekanik sistemle oluşturulabilir. Ardından flebin altındaki kornea dokusu excimer lazerle şekillendirilir ve flep tekrar yerine yerleştirilir. Görme toparlanması bazı kişilerde yüzey yöntemlerine göre daha erken başlayabilir, ancak fleple ilişkili ayrı riskler vardır. SMILE ve benzeri lentikül çıkarma yöntemlerinde ise yalnızca femtosaniye lazer kullanılır ve excimer lazer uygulanmaz. Bu nedenle SMILE, excimer lazerin bir çeşidi değil, farklı bir korneal lazer yaklaşımıdır. Yöntemlerin birbirine üstünlüğü herkeste aynı değildir ve seçim göz yapısına göre yapılır.
Kişiye Özel Lazer Profilleri
Standart lazer planlamasında temel olarak miyopi, hipermetropi ve astigmat değerleri dikkate alınır. Dalga önü kılavuzlu planlamada gözün optik sistemindeki daha ayrıntılı ölçümler tedavi hesabına dahil edilebilir. Topografi kılavuzlu uygulamalarda ise kornea yüzeyindeki şekil özellikleri değerlendirilir. Asferik veya dalga önü optimizasyonlu profiller, korneanın doğal optik yapısına ilişkin belirli hedeflerle planlanabilir. Bu yöntemlerin uygunluğu kornea verilerinin güvenilirliğine ve cihazın desteklediği tedavi seçeneklerine bağlıdır. Kişiselleştirilmiş planlama her hastada daha iyi gece görüşü veya daha net görme sağlayacağı anlamına gelmez. Özellikle düzensiz kornea bulunan kişilerde lazerin uygun olup olmadığı, kişiye özel profil kullanılmasından önce belirlenmelidir.
Excimer Lazer Kimler İçin Uygundur?
Excimer lazer çoğunlukla erişkin yaşta ve gözlük numarası belirli bir süredir kararlı olan kişilerde değerlendirilir. Miyopi, hipermetropi veya astigmat derecesinin kornea yapısıyla birlikte güvenli sınırlar içinde olması gerekir. Kornea kalınlığının yeterli olması tek başına yeterli değildir, kornea topografisinin ve tomografisinin de uygun bulunması önemlidir. Gözyaşı yapısının sağlıklı olması ve belirgin göz yüzeyi hastalığı bulunmaması iyileşme sürecini etkiler. Kişinin genel sağlık durumu, kullandığı ilaçlar ve mesleki görme gereksinimleri de dikkate alınır. Lazer cerrahisi yalnızca gözlük kullanmak istememe gerekçesiyle herkese uygulanabilecek bir işlem değildir. Cerrahi kararı, beklenen görsel yarar ile kişisel risklerin karşılaştırılması sonucunda verilir.
Kimler İçin Uygun Olmayabilir?
Keratokonus, kornea ektazisi şüphesi veya belirgin kornea düzensizliği bulunan kişilerde excimer lazerle doku kaldırılması uygun olmayabilir. Korneanın ince olması, planlanan düzeltmeden sonra yeterli dokunun kalmaması halinde bütün lazer seçeneklerini sınırlayabilir. Yüzey lazerinin flep oluşturmaması, çok ince bir korneada otomatik olarak güvenli olduğu anlamına gelmez. Aktif göz enfeksiyonu, belirgin blefarit veya kontrol altına alınmamış kuru göz varsa işlem ertelenebilir. Gözlük numarası değişmeye devam eden kişilerde tedavi hedefinin güvenilir biçimde belirlenmesi zorlaşır. Gebelik ve emzirme döneminde hormonlara bağlı göz numarası ve göz yüzeyi değişiklikleri görülebileceği için planlama ileri bir tarihe bırakılabilir. Tedavi öncesinde göz yapısının kararlı hale gelmesi ve varsa düzeltilebilir sorunların kontrol altına alınması gerekir.
Kontrolsüz diyabet, bazı bağışıklık sistemi hastalıkları ve yara iyileşmesini etkileyen ilaçlar kişisel risk değerlendirmesi gerektirir. Bu durumlar her hastada bütün lazer işlemlerinin kesin olarak yasak olduğu anlamına gelmez. İleri glokom, belirgin katarakt, retina hastalığı veya gözde tekrarlayan uçuk enfeksiyonu bulunması da uygunluk kararını etkileyebilir. Gece araç kullanan veya hassas kontrast görüşü gerektiren işlerde çalışan kişilerde olası ışık yansımaları ayrıca değerlendirilmelidir. Göz kuruluğu şiddetli olan kişilerde cerrahi sonrasında yakınmalar artabilir. Yakın görme sorunu bulunan kişiler için lazerin yaşa bağlı presbiyopiyi durdurmadığı açıklanmalıdır. Cerrahi uygunluk değerlendirmesi yalnızca yaş veya gözlük numarasına bakılarak yapılmamalıdır.
Ameliyat Öncesi Değerlendirme Nasıl Yapılır?
Muayenede uzak ve yakın görme düzeyi, gözlük numarası ve kırma kusurunun önceki ölçümlerle karşılaştırılması değerlendirilir. Kornea topografisi ve tomografisi korneanın biçimini, düzenini ve olası ektazi riskini gösterir. Pakimetri ile kornea kalınlığı ölçülür ve lazer işleminden sonra kalacak doku miktarı hesaplanır. Göz bebeğinin düşük ışıkta genişliği, gözyaşı filmi ve göz kapağı sağlığı da incelenir. Göz tansiyonu, doğal merceğin durumu ve retina muayenesi eşlik eden sorunların belirlenmesine yardımcı olur. Gerektiğinde dalga önü ölçümleri veya ayrıntılı kornea haritaları tedavi planlamasına eklenebilir. Bu incelemelerin sonucu, hangi yöntemin uygulanabileceğini veya cerrahinin uygun olmadığını gösterir.
Kontakt lens kullanımı kornea ölçümlerini geçici olarak değiştirebilir. Bu nedenle muayene ve ameliyat öncesinde lens kullanımına belirli bir süre ara verilmesi istenebilir. Ara verme süresi yumuşak, torik, sert veya skleral lens türüne göre değişir. Kuru göz ya da göz kapağı iltihabı saptandığında lazer planlamasından önce bu sorunların tedavisi gerekebilir. Kullanılan ilaçlar, geçirilmiş göz ameliyatları, gebelik olasılığı ve eşlik eden sistemik hastalıklar paylaşılmalıdır. Ameliyat sonrasında gözlük gerekebileceği, iyileşme süresinin yöntemlere göre değiştiği ve olası riskler değerlendirilmelidir. Beklentilerin gerçekçi biçimde belirlenmesi, uygun tedavi kararının önemli bir parçasıdır.
Excimer Lazer Uygulaması Nasıl Yapılır?
İşlemden önce göz çevresi temizlenir ve göze uyuşturucu damla uygulanır. Göz kapaklarının açık kalması için küçük bir kapak aralayıcı kullanılabilir. Kişiden belirli bir ışık noktasına bakması istenir ve lazer sistemi gözün konumuna göre hazırlanır. PRK, LASEK veya TransPRK uygulamalarında kornea yüzeyi seçilen yönteme göre hazırlanarak excimer lazerle şekillendirilir. LASIK yönteminde ise önce kornea flebi oluşturulur ve lazer flebin altındaki dokuya uygulanır. Lazerin aktif çalışma süresi ile toplam işlem süresi aynı değildir ve her hastada değişebilir. Uygulama sırasında basınç hissi, ışık görme veya kısa süreli rahatsızlık oluşabilir, ancak hissedilenler kişiden kişiye farklılık gösterir.
Yüzey lazeri sonrasında kornea epitelinin iyileşmesini desteklemek amacıyla geçici bir koruyucu kontakt lens yerleştirilebilir. Bu lens belirlenen kontrolde çıkarılır ve kişinin kendi başına çıkarmaması gerekir. LASIK uygulamasında flebin doğru konumda olup olmadığı işlem sonunda kontrol edilir. Sonrasında gerekli görülen antibiyotik, iltihap azaltıcı veya suni gözyaşı damlaları reçete edilebilir. Her iki göze aynı gün işlem yapılıp yapılmayacağı gözlerin durumu ve kişisel planlama doğrultusunda değerlendirilir. İşlemden hemen sonra görme bulanık olabileceği için araç kullanılması uygun olmayabilir. İlk kontrol zamanı ve sonraki bakım önerileri uygulanan yönteme göre belirlenir.
Excimer Lazer Sonrası İyileşme Süreci
İyileşme süresi kullanılan yönteme ve korneanın iyileşme yanıtına göre değişir. LASIK sonrasında bazı kişilerde görme daha erken toparlanmaya başlasa da ilk dönemde dalgalanma ve kuruluk görülebilir. PRK, LASEK ve TransPRK uygulamalarında kornea epitelinin yenilenmesi gerektiği için batma, sulanma ve ışık hassasiyeti daha belirgin olabilir. Koruyucu kontakt lens yüzey iyileşmesi tamamlandığında çıkarılır. Yüzeyin kapanması, görmenin tamamen dengelendiği anlamına gelmez. Görme netliği sonraki haftalarda değişmeye devam edebilir ve kişisel iyileşme süreci daha uzun sürebilir. Bu nedenle bütün hastaların birkaç saat içinde net göreceği veya kısa sürede aynı düzeyde iyileşeceği söylenemez.
İlk günlerde ekran kullanımı, araç sürme ve işe dönüş görme düzeyi ile göz konforuna göre değerlendirilir. Dış ortamda güneş gözlüğü kullanılması ışık hassasiyetini azaltmaya yardımcı olabilir. Reçete edilen damlaların uygun biçimde kullanılması göz yüzeyinin takibinde önemlidir. Göz kuruluğu bazı kişilerde geçici olurken, bazı kişilerde daha uzun süre devam edebilir. Kontrollerde kornea yüzeyi, gözyaşı yapısı ve kırma kusurundaki değişiklikler incelenir. Şiddetli ağrı, giderek artan kızarıklık veya belirgin görme azalması normal iyileşme belirtisi olarak değerlendirilmemelidir. Böyle bir durumda planlanan kontrol tarihini beklemeden göz değerlendirmesi yapılması gerekir.
Excimer Lazer Sonrası Bulanık Görme
Lazer işleminden sonra bulanık görme, kornea yüzeyinin iyileşmesi ve gözyaşı filminin geçici olarak düzensizleşmesiyle ilişkili olabilir. Özellikle PRK, LASEK ve TransPRK uygulamalarında epitel tabakasının yenilenmesi sırasında görme netliği gün içinde değişebilir. LASIK sonrasında da flep iyileşmesi, göz kuruluğu veya geçici kornea ödemi bulanıklığa katkıda bulunabilir. İlk dönemde ışıkların çevresinde halka ya da parlama görülmesi de netlik algısını etkileyebilir. Bulanıklığın süresi uygulanan yönteme, düzeltilen numaraya ve kişinin iyileşme özelliklerine göre değişir. Sürekli artan bulanıklık, ağrı veya yoğun kızarıklıkla birlikte görülen görme azalması ayrıca incelenmelidir. Kornea enfeksiyonu, flep sorunu veya belirgin yüzey düzensizliği gibi durumlar muayeneyle değerlendirilir.
Olası Yan Etkiler ve Riskler
Excimer lazer sonrasında göz kuruluğu, batma, sulanma ve ışık hassasiyeti görülebilir. Gece görüşünde parlama, ışık halkaları, yıldızlanma veya kontrast azalması ortaya çıkabilir. Kırma kusurunun beklenenden az ya da fazla düzeltilmesi nedeniyle gözlük ihtiyacı sürebilir. Bazı kişilerde iyileşme sürecine bağlı olarak numarada gerileme veya ek astigmat oluşabilir. Yüzey lazeri sonrasında korneada bulanıklık gelişmesi, LASIK sonrasında ise fleple ilişkili sorunlar olası riskler arasındadır. Enfeksiyon, iltihaplanma ve kornea ektazisi daha seyrek görülmekle birlikte görmeyi etkileyebilen ciddi komplikasyonlardır. Hiçbir lazer yöntemi tamamen risksiz veya herkeste aynı sonucu verecek bir işlem olarak değerlendirilmemelidir.
Kornea ektazisi, korneanın yapısal olarak zayıflaması ve zamanla biçim değiştirmesiyle ortaya çıkabilir. Bu nedenle ameliyat öncesinde topografi, tomografi ve kalınlık ölçümleri önemlidir. Göz kuruluğu daha önce bulunmasa bile işlem sonrasında gelişebilir veya mevcut yakınmalar artabilir. Büyük pupil yapısı, kalan kırma kusuru ve göz yüzeyi düzensizlikleri gece görüşü sorunlarına katkıda bulunabilir. Bazı komplikasyonlar damla tedavisi veya gözlükle yönetilebilirken, bazı durumlarda ek girişim gerekebilir. Riskler seçilen yöntem, düzeltilen numara ve kişisel göz yapısına göre farklılık gösterir. Beklenmeyen görme değişiklikleri takip kontrollerinde yeniden değerlendirilmelidir.
Tedavinin Sonucu Neye Bağlıdır?
Excimer lazerin sonucu, başlangıçtaki gözlük numarasına ve korneanın yapısal özelliklerine bağlıdır. Ölçümlerin doğruluğu, kırma kusurunun kararlılığı ve işlemden sonra kalan kornea kalınlığı önem taşır. Gözyaşı kalitesi, yara iyileşme biçimi ve eşlik eden göz hastalıkları da görsel sonucu etkileyebilir. Kişiye özel lazer profili uygulanması, her durumda gözlükten tamamen kurtulma anlamına gelmez. Bazı kişilerde uzak veya yakın mesafe için işlem sonrasında ek gözlük gerekebilir. Özellikle 40'lı yaşlardan sonra gelişen presbiyopi, önceki lazer işlemi başarılı olsa bile yakın gözlüğü ihtiyacı oluşturabilir. Bu nedenle bütün hastalar için ortak bir başarı yüzdesi vermek veya ömür boyu değişmeyecek görme sonucu vaat etmek doğru değildir.
Excimer Lazer Sonrası Dikkat Edilecekler
Ameliyat sonrasında reçete edilen damlalar önerilen sıklıkta ve belirtilen süre boyunca kullanılmalıdır. Damlaları uygulamadan önce ellerin yıkanması ve şişe ucunun göze temas ettirilmemesi önemlidir. Gözlerin ovuşturulmaması, darbelerden korunması ve gerekli görülürse koruyucu gözlük kullanılması önerilebilir. Duş sırasında sabun veya şampuanın göze kaçmamasına dikkat edilmelidir. Havuz, deniz, sauna ve göz makyajına dönüş zamanı kullanılan lazer tekniğine ve iyileşme durumuna göre değişir. Tozlu, dumanlı veya göz yüzeyini tahriş edebilecek ortamlardan ilk dönemde uzak durulması yararlı olabilir. Özellikle yüzey lazerlerinden sonra güneşten korunma önerileri kişisel muayene bulgularına göre düzenlenir.
Görme yeterince netleşmeden araç kullanılmamalı ve iş güvenliği gerektiren etkinliklere dönülmemelidir. Ağır egzersiz, temas sporları ve yüzme gibi aktiviteler için önerilen süreler kişiden kişiye değişebilir. Koruyucu kontakt lens yerleştirildiyse çıkarma işlemi belirlenen kontrolde yapılmalıdır. LASIK sonrasında gözün ovuşturulması flebin konumunu etkileyebileceği için özellikle sakıncalıdır. Şiddetli ağrı, ani bulanıklık artışı, belirgin kızarıklık veya akıntı gelişmesi gecikmeden değerlendirilmelidir. Kullanılan damlaların dozu kişisel kararla değiştirilmemeli ve tedavi erken kesilmemelidir. Düzenli kontroller, iyileşme sürecinin ve olası sorunların izlenmesine yardımcı olur.
Göz Numarası Yeniden Değişebilir mi?
Excimer lazerin korneada oluşturduğu şekil değişikliği kalıcıdır, ancak gözün diğer özellikleri zaman içinde değişebilir. İyileşme sürecinde küçük bir kırma kusuru kalabilir veya bir miktar gerileme görülebilir. Genç yaşta devam eden miyopi ilerlemesi, hormonal değişiklikler ya da doğal mercekte oluşan değişimler görmeyi etkileyebilir. Presbiyopi gelişmesi durumunda kişi uzak görmesi uygun olsa bile yakın gözlüğüne ihtiyaç duyabilir. İlerleyen yıllarda katarakt oluşması da görme düzeyini değiştirebilir. Yeni bir düzeltme gerekip gerekmediği kornea kalınlığı, topografi ve mevcut numara yeniden değerlendirilerek belirlenir. Her numara değişikliği ikinci bir lazer işlemine uygun olduğu anlamına gelmez.
İzmir’de Excimer Lazer Uygulaması
İzmir'de excimer lazer değerlendirmesinde öncelikle kırma kusurunun derecesi ve korneanın yapısı incelenir. Aynı gözlük numarasına sahip iki kişinin kornea kalınlığı, gözyaşı yapısı ve iyileşme özellikleri farklı olabilir. Bu nedenle yalnızca yöntem adı veya cihaz özelliklerine bakılarak tedavi kararı verilmemelidir. PRK, TransPRK, LASEK ve LASIK seçenekleri kişisel ölçümlere göre karşılaştırılır. SMILE gibi femtosaniye lazer yöntemlerinin excimer lazerden farklı bir teknoloji kullandığı da dikkate alınmalıdır. Gözlük ve kontakt lens kullanımının sürdürülmesi, bazı kişiler için cerrahiden daha uygun olabilir. Tedavi planı, muayene bulgularına ve kişinin günlük görme gereksinimlerine göre oluşturulur.
Excimer Lazer Fiyatları
Excimer lazer fiyatları, uygulanacak yönteme, göz ölçümlerine ve tedavi planının kapsamına göre değişebilir. Excimer lazer 2026 fiyatları değerlendirilirken PRK, TransPRK, LASEK ve LASIK işlemlerinin aynı uygulama basamaklarına sahip olmadığı göz önünde bulundurulmalıdır. Kişiye özel topografi veya dalga önü planlaması, iki gözün durumu ve kontrol süreci değerlendirmeye dahil edilebilir. Göz çizdirme ameliyatı fiyatları için muayene yapılmadan ve yöntem belirlenmeden standart bir ücret açıklamak uygun değildir. Ücret bilgisi tek başına yöntemin göz yapısına uygunluğunu veya tıbbi risklerini göstermez. Güncel ücretlendirme, kornea ölçümleri ve seçilen işlem kesinleştikten sonra tedavi kapsamına göre belirlenir. Farklı seçenekler karşılaştırılırken fiyatla birlikte uygunluk, iyileşme süreci ve olası sınırlılıklar da dikkate alınmalıdır.
