Gözün sürekli sulanması yalnızca fazla gözyaşı üretildiği anlamına gelmez. Bazen göz yüzeyi tahriş olduğu için refleks gözyaşı artar; bazen de normal üretilen gözyaşı kanallardan buruna geçemez. Bu iki durum benzer şikâyet oluştursa da tedavileri farklıdır.
Sulanma şikâyetini değerlendirirken göz yüzeyini, kapakların konumunu ve göz kırpma mekanizmasını, gözyaşı giriş noktalarını ve kanalın açıklığını birlikte incelemek gerekir. Amaç yalnızca "kanal açık mı" sorusuna cevap vermek değil; sorunun üretim, dağılım, pompalama veya drenaj basamaklarından hangisinde olduğunu belirlemektir.
Gözyaşı Sistemi Nasıl Çalışır?
Gözyaşı bezi ve yardımcı bezlerin ürettiği gözyaşı, göz kırpma ile kornea üzerine yayılır. Kullanılan sıvı üst ve alt kapağın buruna yakın tarafındaki punktum adlı küçük açıklıklardan kanaliküllere geçer. Ardından gözyaşı kesesine ve nazolakrimal kanal yoluyla burun boşluğuna ulaşır. Kapakların her kırpılması aynı zamanda bu drenajı destekleyen bir pompa görevi görür.
Gözyaşı üretimindeki azalma veya hızlı buharlaşma kuru göze; punktum, kanalikül, kese ya da nazolakrimal kanaldaki daralma ise drenaj bozukluğuna ve gözde sulanmaya yol açabilir. Kapak gevşekliği ve yüz felci gibi durumlarda kanal açık olsa bile pompa yeterince çalışmayabilir ve sulanma meydana gelebilir.
Göz Sulanması Neden Olur?
- Gözyaşı kanalının doğumsal veya sonradan gelişen tıkanıklığı
- Punktum darlığı ya da gözyaşı giriş noktasının dışa dönmesi
- Kanalikül darlığı, kesisi veya kanalikülit
- Göz kapağının dışa dönmesi, gevşekliği ya da göz kırpma pompasının bozulması
- Kuru göz, blefarit, alerji, kirpik teması, kornea tahrişi veya yabancı cisme bağlı refleks sulanma
- Burun ve sinüs hastalıkları, yüz travması veya geçirilmiş ameliyatlar
Rüzgârda artan sulanma hem hafif drenaj darlığında hem de kuru gözde görülebilir. Bu nedenle yalnızca şikâyetin biçimine bakarak kanal ameliyatı kararı verilmemelidir.
Gözyaşı Kanalı Tıkanıklığının Belirtileri Nelerdir?
- Gözyaşının yanağa akması ve görmenin sık sık buğulanması
- Gözün iç köşesinde birikme, çapaklanma veya bastırınca akıntı gelmesi
- Tekrarlayan kızarıklık ve gözyaşı kesesi enfeksiyonları
- Gözün buruna yakın kısmında ağrılı şişlik ve hassasiyet
- Bebeklerde doğumdan sonraki haftalarda başlayan sulanma ve yapışkan akıntı
Göz Sulanması Her Zaman Kanal Tıkanıklığı Mıdır?
Hayır. Kuru gözde yüzey tahrişi refleks gözyaşı üretimini artırabilir. Alerji, blefarit, içe dönen kirpik, kontakt lens sorunu veya kornea hastalığı da sulanma yapabilir. Kapak dışa dönmüşse punktum gözyaşı gölcüğüne temas edemez; yüz felci veya kapak gevşekliğinde pompa mekanizması zayıflayabilir. Bu durumlarda açık bir kanala DSR ameliyatı yapmak sorunu çözmez.
Gözyaşı Kanalı Tıkanıklığı Nasıl Anlaşılır?
Muayenede şikâyetin başlangıcı, tek ya da çift taraflı olması, geçirilmiş enfeksiyonlar, travma, burun ameliyatı ve kullanılan ilaçlar sorgulanır. Yarık lamba ile göz yüzeyi, gözyaşı menisküsü, kapak pozisyonu ve punktumlar değerlendirilir. Kese bölgesine nazik bası ile kanaliküllerden akıntı gelip gelmediği incelenebilir.
- Boya Testleri ve Kanal Yıkama: Floresan boya ile gözyaşının yüzeyden uzaklaşma hızı değerlendirilebilir. Kanal yıkamada punktumdan sıvı verilerek sıvının buruna geçişi ve geri kaçışın yönü gözlenir.
- Burun Muayenesi ve Görüntüleme: DSR planlanan, burun şikâyeti veya önceki sinüs cerrahisi bulunan hastalarda nazal endoskopi yararlı olabilir. Travma, kitle şüphesi, kanlı akıntı, atipik şişlik veya karmaşık revizyon olgularında bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans ya da kontrastlı gözyaşı yolu görüntülemeleri gerekebilir.
Başlıca Gözyaşı Sistemi Rahatsızlıkları
- Punktum Darlığı
Punktum gözyaşının kanala girdiği küçük açıklıktır. Yaşa bağlı değişiklikler, kapak iltihabı, bazı damlalar ve nedbeleşme punktumu daraltabilir. Tedavi darlığın derecesine ve aşağıdaki kanalın açıklığına göre planlanır. Dilatasyon geçici rahatlama sağlayabilir; seçilmiş hastalarda punktoplasti veya küçük stentler kullanılabilir.
- Kanalikülit
Kanalikülit, punktum ile gözyaşı kesesi arasındaki küçük kanalcığın enfeksiyonudur. Tek taraflı kronik çapaklanma, sulanma, punktum çevresinde kızarıklık ve bastırınca peynirimsi materyal gelmesiyle fark edilebilir. Konjonktivit sanılarak uzun süre yalnız damlayla tedavi edilebilir. Kanal içinde taşlaşmış birikimler varsa bunların temizlenmesi ve uygun antimikrobiyal tedavi gerekir.
- Dakriyosistit (Gözyaşı Kesesi İltihabı)
Nazolakrimal kanal tıkandığında gözyaşı kesesinde sıvı birikir ve enfeksiyon gelişebilir. Akut dakriyosistitte gözün iç köşesinin altında ağrılı, kırmızı ve hassas şişlik; akıntı ve bazen ateş görülür.
Acil Durum Uyarısı: Kızarıklığın göz çevresine yayılması, yüksek ateş, genel durum bozukluğu, göz hareketlerinde ağrı veya görme değişikliği acil değerlendirme gerektirir. Akut enfeksiyon kontrol edildikten sonra altta yatan kalıcı tıkanıklığın DSR gibi bir yöntemle tedavisi planlanır.
Bebeklerde Gözyaşı Kanalı Tıkanıklığı
Doğumsal nazolakrimal kanal tıkanıklığı çoğunlukla kanalın buruna açıldığı uçtaki zarın açılmamasıyla ilişkilidir. Sulanma ve çapaklanma genellikle doğumdan sonraki ilk haftalarda başlar.
- Masaj ve Evde Bakım: Uygun bebeklerde gözyaşı kesesi masajı, kesedeki basıncı artırarak alttaki zarın açılmasına yardımcı olabilir. Masajın yeri, yönü ve basıncı muayenede aileye gösterilmelidir.
- Sondalama: Yakınmaların sürmesi, sık enfeksiyon, belirgin kese genişlemesi veya kendiliğinden açılma olasılığının azalması halinde sondalama gündeme gelir. İnce bir sonda doğal kanal boyunca ilerletilerek uçtaki zar açılır.
- Balon Genişletme ve Silikon Tüp: İlk sondalamanın başarısız olduğu veya karmaşık darlığı bulunan çocuklarda balon kateterle genişletme ya da silikon tüp yerleştirme değerlendirilebilir.
Yetişkinlerde Gözyaşı Kanalı Tıkanıklığı Tedavisi
Yetişkinlerde gelişen tam nazolakrimal kanal tıkanıklığı çoğunlukla yalnız yıkama veya sondalama ile kalıcı biçimde açılamaz. Tedavi tıkanıklığın seviyesine göre değişir. Punktum ve kanalikül darlıkları daha sınırlı girişimlerle tedavi edilebilirken, kese sonrası kalıcı tıkanıklıkta gözyaşı kesesi ile burun arasında yeni bir drenaj yolu oluşturmak gerekebilir.
Dakriyosistorinostomi (DSR)
Dakriyosistorinostomi, tıkalı nazolakrimal kanalı devre dışı bırakarak gözyaşı kesesi ile burun boşluğu arasında yeni bir açıklık oluşturur.
- Eksternal DSR: Gözün buruna yakın kısmındaki küçük bir cilt kesisiyle gözyaşı kesesine ulaşılır. Kese ile burun mukozası arasında doğrudan bağlantı oluşturulur.
- Endoskopik DSR: Burun içinden çalışılır ve cilt kesisi yapılmaz. Burun içi anatominin doğrudan görülmesi ve eşlik eden bazı nazal sorunların aynı seansta ele alınabilmesi avantaj sağlayabilir.
- Lazer Destekli DSR: Transkanaliküler veya endonazal lazer tekniklerinde açıklık lazer enerjisiyle oluşturulabilir.
Kanalikül Tıkanıklığı ve Jones Tüpü: Tıkanıklık gözyaşı kesesinden önce, ortak kanalikül düzeyindeyse standart DSR tek başına yeterli olmayabilir. Sınırlı darlıklarda onarım ve silikon entübasyon; doğal kanalcıkların kullanılamadığı ileri tıkanıklıklarda göz köşesinden buruna uzanan cam Jones tüpü değerlendirilebilir.
İzmir’de Gözyaşı Kanalı Tıkanıklığı Tedavisi Yaklaşımımız
İzmir'deki kliniğimizde sulanma şikâyetiyle başvuran hastalarda önce göz yüzeyi ile drenaj problemini ayırırız. Kapak pozisyonunu, gözyaşı pompasını, punktumları, kanal yıkama bulgularını ve gerektiğinde burun içini birlikte değerlendiririz. Bebeklerde masaj ve izlemden sondalama ile silikon tüpe; yetişkinlerde punktum ve kanalikül girişimlerinden dış veya endoskopik DSR'ye uzanan seçenekleri tıkanıklığın seviyesine göre planlarız.
Amaç, sorunun bulunduğu anatomik seviyeye en uygun ve uzun vadede sürdürülebilir drenajı sağlamaktır. Kuru göz, kapak gevşekliği veya burun hastalığı eşlik ediyorsa bunlar da tedavi planına katılır.
İzmir Gözyaşı Kanalı Tedavisi Fiyatları
Maliyet; muayene ve tanısal işlemlere, hastanın yaşına, anestezi gereksinimine, sondalama, balon veya silikon tüp kullanımına, dış ya da endoskopik DSR seçimine ve hastane koşullarına göre değişir. Revizyon cerrahileri ve ek burun işlemleri de kapsamı etkileyebilir. Bu nedenle muayene öncesinde herkes için geçerli tek bir fiyat vermek doğru değildir.






































