Kornea nakli hasarlı veya hastalıklı kornea dokusunun donörden alınan sağlıklı bir kornea ile değiştirilmesini içeren cerrahi bir işlemdir. Günümüzde Descemet Membran Endotel Keratoplastisi (DMEK) gibi daha az invaziv tekniklere olan ilgi artmaktadır. Bu yöntem yalnızca korneanın iç tabakasını değiştirdiği için iyileşme süresini hızlandırır ve görsel sonuçları iyileştirir.

Ayrıca doku reddi riskini de önemli ölçüde azaltır. Özellikle Fuchs distrofisi gibi hastalıklarda etkili olan DMEK gelişmiş doku hazırlama yöntemleri sayesinde komplikasyonları azaltır ve başarı oranını artırarak kornea nakli alanında önemli bir yenilik sunar.

Kornea Nakli süreci, sonrası dikkat edilmesi gerekenler ve 2026 Kornea Nakli fiyatları hakkında bilgi almak için iletişime geçebilir ya da İzmir, Konak'taki kliniğimizi ziyaret edebilirsiniz.

Hakkımda

Doç. Dr. Berkay AKMAZ

İzmir'de Kornea Nakli yapan doktorlardan Doç. Dr. Berkay Akmaz, 1985 yılında İzmir’de doğdu. 2014-2019 yılları arasında Göz Hastalıkları uzmanı olarak Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma hastanesinde uzman hekim olarak görev yaptı. 2019 yılında Almanya’da gerçekleştirilen “Vitreoretinal Cerrahi Teknikleri Eğitimi Mini-Fellowship Programına” katıldı. 2019-2021 yılları arasında Manisa Şehir Hastanesi’nde görevine devam etti.

2021 yılında Başasistanlık sınavında başarılı olarak İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göz Hastalıkları Kliniğine Başasistan olarak atandı. 2021 yılında Yükseköğretim Kurulu tarafından Göz Hastalıkları ve Cerrahisi uzmanlık alanında Doçent doktor ünvanını aldı.

Hakkımda

Sertifikalar

Tanım	Kornea Nakli (Keratoplasti), hasarlı veya hastalıklı korneanın sağlıklı bir donör kornea dokusu ile değiştirilmesi işlemidir. Kornea, gözün ön kısmında yer alan ve ışığın net bir şekilde retinaya odaklanmasını sağlayan şeffaf tabakadır.
Amacı	Görme keskinliğini artırmak, korneadaki ağrı veya hasarı gidermek, korneanın yapısal bütünlüğünü ve şeffaflığını yeniden sağlamak.
Uygulama Alanları	Keratokonus, korneal skarlaşma, enfeksiyonlar (örneğin, herpes simplex keratiti), korneal distrofiler, travmatik kornea hasarı, önceki kornea ameliyatlarının başarısızlığı.
Nakil Türleri	Penetran Keratoplasti: Tüm kornea katmanlarının nakli. Lameller Keratoplasti: Sadece hasarlı katmanların değiştirilmesi (DALK, DSAEK, DMEK gibi).
Donör Doku Kaynağı	Vefat etmiş bireylerden alınan kornea dokuları; kornea bankalarında uygunluk ve enfeksiyon testlerinden geçirilir.
Operasyon Süresi	Yaklaşık 1-2 saat sürer ve lokal veya genel anestezi altında gerçekleştirilir.
İyileşme Süreci	Tam görme iyileşmesi birkaç ay ile bir yıl arasında sürebilir; dikişler genellikle 6-12 ay sonra alınır.
Riskler ve Komplikasyonlar	Naklin reddi, enfeksiyon, astigmatizma, glokom gelişimi, katarakt oluşumu, retina dekolmanı.
Reddetme Belirtileri	Gözde kızarıklık, ağrı, ışığa hassasiyet, görmede azalma; erken müdahale ile tedavi edilebilir.
Ameliyat Sonrası Bakım	Antibiyotikli ve steroidli göz damlalarının düzenli kullanımı, gözün darbelerden korunması, ağır fiziksel aktivitelerden kaçınma, düzenli göz kontrolleri.
Başarı Oranı	Hastalığın türüne ve hastanın genel sağlık durumuna bağlı olarak değişir; genel olarak yüksek başarı oranına sahiptir.
Alternatif Tedaviler	Kornea çapraz bağlama (cross-linking) tedavisi, özel kontakt lensler, diğer refraktif cerrahi yöntemler.
Önleme	Kornea hastalıklarının bazıları genetik veya önlenemez olsa da, göz hijyenine dikkat etmek ve gözleri UV ışınlarından korumak önemlidir.
Yaşam Kalitesi Üzerindeki Etkisi	Görme yetisinin geri kazanılmasıyla günlük aktivitelerde bağımsızlık artar; iş ve sosyal yaşam kalitesi iyileşir.
Donör Uyumu	Kan grubu uyumu gerekmese de, doku uygunluğu ve enfeksiyon risklerinin değerlendirilmesi için donör kornea titizlikle incelenir.
Etkilenen Yaş Grubu	Her yaşta uygulanabilir; çocuklarda ve yaşlılarda özel dikkat ve takip gerektirir.
Maliyet ve Sigorta Kapsamı	Maliyet, işlem yapılan merkeze ve kullanılan teknolojiye bağlı olarak değişir; birçok sigorta planı tıbbi gereklilik durumunda kornea naklini karşılar.
Teknolojik Gelişmeler	Femtosaniye Lazer Teknolojisi: Daha hassas kesiler ve daha iyi doku uyumu sağlar. Yapay Kornea (Keratoprotez): Doğal kornea naklinin mümkün olmadığı durumlarda alternatif olarak kullanılır.
Uzun Dönem Takip	Düzenli göz muayeneleri, görme testleri ve göz içi basıncı ölçümleriyle olası komplikasyonların erken tespiti ve tedavisi.
Dikkat Edilmesi Gerekenler	Göz ovalamaktan kaçınmak, tozlu ve kirli ortamlardan uzak durmak, doktorun verdiği ilaçları düzenli kullanmak, belirtiler konusunda uyanık olmak.
Sosyal ve Psikolojik Destek	Görme kaybı ve ameliyat süreciyle başa çıkmak için psikolojik destek ve hasta eğitimi önemlidir.

İçindekiler

Kornea Nakli Nedir?

Kornea nakli cerrahi gelişmelerle birlikte 20. yüzyılın ortalarında yaygın hale gelmiş ve sonrasında büyük ilerlemeler kaydedilmiştir. Özellikle 1970’lerden itibaren uygulanan yeni teknikler başarılı sonuçların elde edilmesini sağlamıştır. Amerika Birleşik Devletleri’nde FDA 1992 yılında Boston keratoprosthesis adını taşıyan yapay korneayı onaylamıştır ve bu ABD’de yapay kornea nakli için onaylanmış tek cihaz olmuştur.

Günümüzde ise tam kalınlıkta keratoplasti ve endotel keratoplasti gibi teknikler kullanılmakta ve her biri iyileşme süresini hızlandırmayı amaçlamaktadır. Ayrıca bu teknikler sayesinde yalnızca seçili kornea katmanlarının değiştirilmesi mümkün olup reddetme riskini de büyük ölçüde azaltmaktadır. Bu gelişmeler kornea nakli uygulamalarında yeni ufuklar açmıştır.

Kornea Nakli cesitleri nelerdir?

Kornea naklinin etki mekanizması görme yetisini iyileştirmeye ve kornea bozukluklarını tedavi etmeye dayanır. Bu işlemin temel amacı korneanın yapısal bütünlüğünü ve şeffaflığını yeniden sağlamaktır. Çeşitli tekniklerle gerçekleştirilen kornea naklinde nakledilen dokunun türüne bağlı olarak farklı yaklaşımlar kullanılır:

Penetran Keratoplasti (PK): Bu yöntemde korneanın tüm kalınlığı donör doku ile değiştirilir. Tam kalınlık nakli sayesinde korneanın tüm katmanları yeni doku ile yenilenmiş olur.
Lameller Keratoplasti (LK): Yalnızca belirli kornea katmanları değiştirilir. Bu teknik ise iki alt yönteme ayrılır:
Endotel Keratoplasti (EK): Sadece korneanın en iç tabakası olan endotel katmanı nakledilir.
Derin Anterior Lameller Keratoplasti (DALK): Bu yöntemde ise stroma adı verilen korneanın orta katmanları değiştirilir.

Bu teknikler farklı katmanların naklini içerdiğinden her biri özel durumlar için uygundur. İşlem sırasında ilk olarak hasarlı kornea dokusu dikkatlice çıkarılır ve yerine donör kornea yerleştirilir. Nakil sonrası yeni kornea ışığın doğru bir şekilde kırılmasını sağlayarak görme sorunlarını düzeltir.

Bunun yanı sıra korneanın damarsız yapısı bağışıklık sistemine karşı sınırlı bir maruziyet sağlar. Yine de greft reddi olasılığı mevcuttur. Nakil sonrası bağışıklık tepkileri nedeniyle kornea neovaskülarizasyonu gibi durumlar greftin uzun vadeli başarısını tehdit edebilir.

7/24 WhatsApp İçin Tıklayın!

*En iyi şekilde geri dönüş yapabilmemiz için tüm alanları doldurmanızı öneririz.

Kornea Nakli Ne Zaman Yapılır?

Kornea nakli korneanın kalıcı olarak hasar görmesi ve ciddi görme kaybına yol açması durumlarında uygulanan bir tedavi seçeneğidir. En yaygın endikasyonlar arasında keratokonus Fuchs endotel distrofisi ve büllöz keratopati bulunmaktadır. Bu durumlar korneanın yapısal veya işlevsel bütünlüğünü etkileyerek kişinin yaşam kalitesini ciddi anlamda düşürebilir. Kornea naklinin en sık uygulandığı durumlar şunlardır:

Keratokonus: Kornea incelmesiyle ortaya çıkan bu durum düzensiz astigmatizmaya ve ciddi görme kaybına neden olur. Özellikle genç hastalarda kontakt lens veya diğer müdahalelerin yetersiz kaldığı durumlarda kornea nakli gereklidir.
Fuchs Endotel Distrofisi: Genetik olarak endotel hücrelerinin bozulmasıyla karakterize olan bu durum korneada şişme ve görme kaybına yol açar. Önemli görme bozukluğuna neden olduğunda kornea nakli genellikle kaçınılmaz hale gelir.
Büllöz Keratopati: Katarakt cerrahisi gibi göz ameliyatlarının ardından gelişebilir ve korneada kabarcık oluşumuna yol açar. Endotel keratoplasti gibi kornea nakli yöntemleriyle tedavi edilir.
Kornea Skarlaşması: Travma enfeksiyonlar veya iltihaplı göz hastalıklarının sonucunda gelişen skarlaşma görme kaybına yol açtığında kornea nakli ile tedavi edilir.
Enfeksiyöz Keratit: Özellikle mantar virüs veya bakteri kaynaklı kornea enfeksiyonları opaklaşmaya neden olabilir. Tıbbi tedavi etkisiz kaldığında kornea nakli gereklidir.
Konjenital Kornea Opaklıkları: Doğuştan gelen kornea opaklığı durumlarında görmeyi iyileştirmek amacıyla kornea nakli yapılır.
Yeniden Greftleme: Daha önce yapılan nakiller reddedildiğinde veya başarısız olduğunda yeniden greftleme gereklidir ve bu durumda kornea nakli endikasyonları arasında yer alır.

Kornea Nakli Kimler İçin Uygun Değildir?

Kornea nakli her hasta için uygun bir çözüm olmayabilir. Bu nedenle operasyon öncesinde kontrendikasyonların dikkatlice değerlendirilmesi gereklidir. Bu kontrendikasyonlar sistemik oküler ve donörle ilgili faktörler olarak üç ana başlıkta ele alınabilir.

Sistemik Kontrendikasyonlar:

Otoimmün Hastalıklar: Kontrolsüz romatoid artrit veya sistemik lupus eritematozus gibi hastalıklara sahip bireylerde sistemik inflamasyon nedeniyle greft reddi riski artabilir.
Kontrolsüz Diyabet: Kötü yönetilen diyabet yara iyileşmesini geciktirip enfeksiyon riskini artırarak nakil başarısını olumsuz etkileyebilir.
Şiddetli İmmünsüpresyon: Kemoterapi alan veya bağışıklık sistemi zayıf olan hastalar enfeksiyonlar ve greftin iyi iyileşmemesi riskine karşı daha hassastır.
Aktif Enfeksiyonlar: HIV hepatit gibi viral enfeksiyonlara sahip hastalarda enfeksiyonun greftte başarısızlığa neden olma riski yüksektir.

Oküler Kontrendikasyonlar:

Oküler Yüzey Hastalığı: Şiddetli kuru göz sendromu veya meibomian bez disfonksiyonu gibi kronik yüzey hastalıkları greftin sağlıklı iyileşmesini zorlaştırabilir.
Kontrolsüz Glokom: Yüksek göz içi basıncı olan hastalarda yeni kornea dokusu zarar görebilir ve greft yetmezliği riski artar.
Son Dönem Oküler Hastalık: Optik sinir atrofisi veya son dönem retinitis pigmentosa gibi durumlarda kornea nakli belirgin bir görsel fayda sağlamayabilir.
Aktif Oküler Enfeksiyonlar: Korneada aktif herpes simpleks virüsü veya bakteriyel enfeksiyon varlığı greft enfeksiyonu riskini artırır ve nakil öncesi tedavi gerektirir.

Donörle İlgili Kontrendikasyonlar:

Donörün Yaşı ve Sağlığı: İleri yaştaki donörlerden alınan kornealar daha düşük hücre sayısı ve greft yetmezliği riski taşıdığından uygun olmayabilir.
Bulaşıcı Hastalıklar: Donörün hepatit veya sifiliz gibi bulaşıcı hastalık öyküsü varsa enfeksiyon riskini önlemek için kornea nakil için uygun görülmeyebilir.
Kornea Kalitesi: Keratokonus endotel hasarı veya skarlaşma gibi kornea kalitesini düşüren durumlar nakil için kontrendikasyon oluşturur.

Detaylı bilgi ve randevu için iletişime geçin!

Whatsapp iletişime geç

Kornea Nakli Nasıl Uygulanır?

Kornea nakli ameliyatı öncesinde ve sırasında çeşitli adımlar izlenir. İlk olarak uygun bir donör doku seçimi gerçekleştirilir. Donör kornea genellikle bir göz bankasından temin edilir ve nakil öncesinde bulaşıcı hastalıklar açısından titizlikle taranır. Böylece doku kalitesi sağlanarak güvenli bir nakil yapılması hedeflenir. Hasta değerlendirmesi kornea hastalığının türüne göre en uygun cerrahi tekniğin seçilmesini içerir.

Ameliyat Öncesi Hazırlık:

Donör Doku Seçimi: Donör kornea uygun kalite kontrollerinden geçerek nakil için hazırlanır.
Hasta Değerlendirmesi: Kapsamlı değerlendirme kornea hasarının boyutuna göre uygun tekniğin belirlenmesini sağlar.

Cerrahi işlem sırasında ise uygulanan yöntem kornea hastalığının türüne ve hasarın seviyesine göre değişir. Penetran keratoplasti (PK) yönteminde korneanın tam kalınlıkta bir kısmı dairesel olarak kesilir. Ardından çıkarılan bölgeye uygun şekilde hazırlanan donör doku yerleştirilir ve ince dikişlerle sabitlenir. PK tüm kornea katmanlarını içeren tam kat nakillerde tercih edilen bir yöntemdir.

Öte yandan endotel keratoplasti (EK) yönteminde yalnızca endotel tabakası değiştirilir. EK’nin en yaygın varyasyonları olan Descemet’in Soyulması Otomatik Endotel Keratoplastisi (DSAEK) ve Descemet Membran Endotel Keratoplastisi (DMEK) ile korneanın yalnızca en iç tabakası değişir. Bu yöntem daha hızlı iyileşme süresi sağlar ve komplikasyon riskini azaltır.

Kornea Naklinin Yan Etkileri Nelerdir?

Kornea nakli sonrasında kısa ve uzun vadede çeşitli komplikasyonlar ve yan etkiler ortaya çıkabilir. En yaygın ve ciddi komplikasyonlar arasında greft reddi, enfeksiyonlar, glokom ve astigmat yer alır. Her biri farklı belirtilerle kendini gösterir ve bazen ciddi tedavi gerektirir.

Greft Reddi: Bağışıklık sistemi nakledilen korneayı yabancı olarak algılayıp reddetmeye çalışabilir. Bu durumda gözde kızarıklık, ağrı, ışığa duyarlılık, görme azalması ve gözde kum varmış hissi gibi belirtiler ortaya çıkar. Tedavi edilmezse kalıcı hasara yol açabilir.
Enfeksiyonlar: Operasyon sırasında veya sonrasında göze bakteri mantar veya virüs girebilir. Bu enfeksiyonlar gözde kızarıklık, ağrı, akıntı ve bulanık görmeye neden olabilir. Derhal antibiyotik veya antifungal tedaviye başlanması grefti korumak için hayati önem taşır.
Glokom: Nakilden sonra göz içi basıncının yükselmesi durumu glokom olarak adlandırılır. Göz ağrısı bulanık görme ve ışıkların etrafında haleler oluşmasıyla kendini gösterir. Eğer tedavi edilmezse kalıcı görme kaybına neden olabilir.
Astigmat: Ameliyat sonrası korneanın düzensiz şekil almasıyla astigmat oluşabilir. Bu durumda bulanık veya bozuk görme ortaya çıkar ve düzeltilmesi için lens veya lazer tedavisi gerekebilir.
Endotel Yetmezliği: Nakil sonrası endotel tabakası bozulursa kornea şişer ve görme kaybı yaşanabilir. Özellikle eski greftlerde daha yaygındır ve ileri tedavi gerekebilir.

Kornea Nakli Ne Kadar Başarılıdır?

Kornea naklinin başarısı hastanın sağlık durumu nakil türü ve ameliyat sonrası bakım gibi çeşitli faktörlere bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Genel olarak düşük riskli hastalarda kornea nakli başarılı bir tedavi olarak öne çıkar ve birinci yılda greft sağkalım oranları %90’a kadar çıkabilir. Ancak bu başarı oranı zamanla azalma eğilimindedir. Beş yıl sonra sağkalım oranları yaklaşık %74’e düşerken on yıl sonra bu oran %62’ye düşer.

Öte yandan kornea neovaskülarizasyonu önceki greft yetmezliği veya devam eden iltihaplanma gibi durumlar yüksek risk grubundaki vakalar arasında yer alır. Bu vakalarda başarı oranları önemli ölçüde daha düşüktür ve bir yıl sonunda greft sağkalımı %54’e kadar düşebilir. Beş yıllık süreçte ise bu oran %19,8 gibi oldukça düşük seviyelere geriler. Greft yetmezliğinin yaygın nedenleri arasında ret atakları enfeksiyonlar ve glokom ameliyatları gibi önceki cerrahi müdahalelerden kaynaklanan komplikasyonlar yer alır.

Buna ek olarak kısmi kalınlıkta nakil teknikleri şu durumlar için başarıyı olumlu etkiler:

Descemet Membran Endotel Keratoplastisi (DMEK) tekniği
Descemet Stripping Automated Endothelial Keratoplasty (DSAEK) tekniği

Kornea Nakline Nasıl Hazırlanılır?

Kornea nakli öncesinde hastanın sağlığını ve ameliyatın başarısını güvence altına almak amacıyla dikkatli bir hazırlık süreci yürütülür. İlk olarak hastanın göz durumu ve genel sağlık durumu detaylı bir değerlendirmeden geçer. Bu değerlendirme sırasında slit-lambası biyomikroskopisi ile korneanın durumu incelenir ve olası hastalıklar kontrol edilir. Gözün çevre dokularının sağlığı ve hastanın genel sağlığı diyabet gibi hastalıklar göz önünde bulundurularak değerlendirilir.

Ameliyat öncesinde donör kornea seçimi dikkatli bir tarama sürecinden geçer ve bu kornealar genellikle bir göz bankasından temin edilir. Donör korneanın uygunluğunu sağlamak amacıyla sterilite kontrolleri endotel hücre sayımı ve speküler mikroskopi gibi testler uygulanır. Bu kornealar hücre canlılığını korumak için kültür ortamında saklanır ve ameliyattan önce hiperozmotik ortam kullanılarak şişlikleri azaltılır.

Ameliyat öncesi ilaç ayarlamaları da sürecin önemli bir parçasıdır. Hastalar iyileşmeyi geciktirebilecek veya kanama riskini artırabilecek ilaçlardan kaçınmaları için bilgilendirilir. Bu ilaçlar arasında kan sulandırıcılar ve antiinflamatuar ilaçlar olabilir. Ameliyat öncesinde enfeksiyon riskini azaltmak amacıyla antibiyotikler ve antiviral profilaktikler uygulanabilir.

Ameliyat günü göz çevresi dikkatlice dezenfekte edilir ve enfeksiyon riskini en aza indirmek için topikal antibiyotik göz damlaları kullanılır. Ayrıca hasta bilgilendirilmiş onam sürecinden geçirilir ve işlem hakkında detaylı bilgi verilir. Olası komplikasyonlar greft reddi riski ve ameliyat sonrası bakım konuları açıklanır.

Kornea Nakli Sonrası Bakım Nasıl Olmalı?

Kornea nakli sonrası bakım başarılı bir iyileşme süreci için dikkatle takip edilmelidir. İlaç yönetimi göz koruması aktivite kısıtlamaları ve düzenli doktor kontrolleri iyileşmenin temel unsurları arasında yer alır. İlk olarak ilaç yönetimi büyük önem taşır. Steroid ve antibiyotik göz damlaları enfeksiyonu ve iltihabı önlemek için kullanılır. Bazı hastalar bu damlaları uzun bir süre boyunca kullanmak zorunda kalabilir. İlacın reçete edilen doza göre düzenli kullanılması komplikasyon riskini azaltır.

Göz koruması hassas dokunun iyileşmesi için önemlidir. Hasta en az bir ay boyunca gözünü ovalamaktan ve suya maruz bırakmaktan kaçınmalıdır. Bunun yanında koruyucu gözlük veya göz kalkanı kullanmak gözün tahriş edici maddelerden korunmasına yardımcı olur. Duş alırken göze su kaçmamasına özen gösterilmelidir.

Aktivite kısıtlamaları greftin zarar görmesini engellemek adına dikkate alınmalıdır. Hasta ameliyattan sonraki birkaç hafta boyunca ağır kaldırmaktan ve yorucu aktivitelerden uzak durmalıdır. Özellikle yüzme gibi suyla temas eden sporlar doktor izin verene kadar yapılmamalıdır. Ayrıca uzun süre ekran başında kalmak göz yorabileceğinden sınırlandırılmalıdır.

Takip randevuları enfeksiyon veya greft reddi belirtilerini erken tespit etmek için zorunludur. Ameliyattan sonraki ilk yıl boyunca düzenli olarak yapılması gereken bu kontroller ihmal edilmemelidir.

Kornea Nakline Karşı Direnç VE greft Reddi Nasıl Gelişir?

Kornea nakline karşı direnç mekanizmaları özellikle gözün immün ayrıcalığına rağmen gelişen immün yanıtlarla ilgilidir. Kornea kan ve lenf damarlarından yoksun merkezi bölgesi sayesinde immün ayrıcalık avantajına sahiptir. Ancak inflamasyon travma ve neovaskülarizasyon gibi faktörler bu ayrıcalığı bozarak immün hücrelerin korneaya ulaşmasına zemin hazırlar. Bu durumda antijen sunan hücreler (APC’ler) lenf düğümlerine göç eder ve öncelikle Th1 T hücrelerini aktive eder. Sonuç olarak bu aktive edilen T hücreleri donör dokusuna saldırır ve reddetme sürecini başlatır.

Reddetme mekanizması iki yolla gerçekleşir:

Doğrudan yol: Donör kaynaklı dendritik hücreler donör antijenlerini doğrudan alıcı T hücrelerine sunarak immün tepki başlatır.
Dolaylı yol: Alıcı APC’leri donör antijenlerini işleyerek alıcı T hücrelerine sunar. Merkezi korneada dendritik hücrelerin yokluğu nedeniyle bu yol daha sık gözlenir.

Proinflamatuar sitokinler ve neovaskülarizasyon kornea naklinde reddetme sürecinde kritik rol oynar. IFN-γ gibi sitokinler immün hücrelerin korneaya girişini kolaylaştırır ve bağışıklık ayrıcalığını bozar. Yeni kan ve lenf damarlarının oluşumu da bu süreci hızlandırarak reddetme riskini artırır.

T Düzenleyici Hücreler (Treg’ler) immün toleransın gelişmesine yardımcı olur. Ancak iltihaplı ve vaskülarize konak yataklarında immün sistem Treg’lerin baskılayıcı etkisini aşarak reddetmeyi tetikleyebilir.

Kornea naklinde minör histokompatibilite antijenleri (mHAg’ler) majör histokompatibilite kompleksi (MHC) eşleşmesi olsa dahi donör ve alıcı arasındaki minör antijen farklılıkları üzerinden immün yanıtı tetikleyebilir. Özellikle iltihaplanma varsa mHAg’ler greft başarısızlığına katkıda bulunur.

Zamanla kronik endotel hücre kaybı akut reddetme atakları olmaksızın greft başarısızlığının ana nedenlerinden biri haline gelir. İltihaplı veya vaskülarize kornealara sahip hastalar immünosüpresif tedavi görseler dahi daha yüksek reddetme riski taşır. Bu nedenle uzun süreli greft sağkalımını artırmak için yeni immünosüpresif tedaviler araştırılmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kornea nakli hangi durumlarda yapılır?

Kornea nakli, hasar görmüş veya hastalıklı korneal dokunun değiştirilmesi ve görmenin iyileştirilmesi amacıyla yapılır. En yaygın sebepler arasında Fuchs distrofisi (%39), keratokonus (%27) ve enfeksiyonel keratit sonrası gelişen komplikasyonlar (%20) yer alır. Diğer nedenler arasında bullöz keratopati, önceki nakil başarısızlıkları, travma veya enfeksiyon nedeniyle korneal skarlaşma ve kornea perforasyonları bulunur.

Nakil sonrası iyileşme süreci ne kadardır?

Kornea nakli sonrası iyileşme süreci, uygulanan prosedüre göre değişir. Tam kalınlıkta yapılan kornea nakli (Penetran Keratoplasti PK) sonrası görme birkaç hafta içinde düzelmeye başlayabilir, ancak tam iyileşme bir yıl veya daha uzun sürebilir. Yeni tekniklerden biri olan Descemet Membran Endotel Keratoplasti (DMEK) ile yapılan nakillerde ise görme iyileşmesi genellikle üç ay içinde belirginleşir ve iyileşme süresi daha kısadır. İyileşme süresi, kişisel faktörlere ve ameliyat sonrası bakıma bağlı olarak değişkenlik gösterebilir.

Kornea naklinin başarısını etkileyen faktörler nelerdir?

Kornea naklinin başarısını etkileyen faktörler arasında hastanın yaşı, mevcut sağlık durumu, verici korneasının kalitesi ve cerrahi teknikler yer alır. Genç hastalar, iyileşme kapasitesinin yüksek olması nedeniyle daha iyi sonuçlar alır. Diyabet veya otoimmün hastalıklar gibi durumlar, komplikasyon riskini artırabilir. Verici korneasının kalitesi, özellikle vericinin yaşı ve sağlığı nakil başarısını etkiler. Descemet’s Stripping Otomatik Endotelyal Keratoplasti (DSAEK) ve Derin Anterior Lameller Keratoplasti (DALK) gibi cerrahi teknikler, başarı oranlarını artırmıştır. DSAEK ile görsel iyileşme bir ila altı ay arasında gerçekleşirken, geleneksel yöntemlerde bu süre bir ila iki yıl olabilir. Postoperatif bakım, ilaç kullanımına uyum ve takip randevuları, nakil reddi gibi komplikasyonları önlemek için oldukça önemlidir; nakil reddi, vakaların yaklaşık %10’unda görülmektedir. Verici korneasının yaşı, başarı oranını önemli ölçüde etkilemez; 12-65 yaş arası vericilerle yapılan nakillerde 10 yıllık başarı oranı %77 iken, 66-75 yaş arası vericilerde bu oran %71’dir.

Nakil sonrası görme düzeltmesi hemen sağlanır mı?

Kornea nakli sonrasında görme iyileşmesi hemen gerçekleşmez; iyileşme süreci yapılan işleme göre değişir. Geleneksel tam kalınlıkta kornea nakli (penetran keratoplasti) sonrası görme iyileşmesi bir yıl veya daha uzun sürebilir. Daha yeni teknikler olan Descemet Stripping Otomatik Endotel Keratoplasti (DSAEK) ve Descemet Membran Endotel Keratoplasti (DMEK) ise daha hızlı görsel iyileşme sağlar ve birçok hasta birkaç hafta ile birkaç ay içinde önemli iyileşme gösterir. Yapılan çalışmalara göre, DSEK sonrasında en iyi düzeyde görme keskinliği genellikle 6/9 ile 6/12 arasında olmaktadır. Ancak her hastanın iyileşme süresi, genel sağlık durumu, postoperatif bakıma uyum ve komplikasyonlar gibi faktörlere bağlı olarak değişebilir.